Hiệu Ứng Tháng Giêng (January Effect): Nên Hay Không Giao Dịch Trong Chứng Khoán?

0 7.286

Hiệu ứng tháng giêng là một hiện tượng khá phổ biến với các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Những thống kê từ thị trường chứng khoán Việt Nam trong khoảng 2 thập kỷ trở lại đây cũng cho thấy những tác động khá rõ ràng của hiệu ứng tài chính này. Vậy hiệu ứng tháng giêng hay còn gọi là January Effect là gì? Nguyên nhân của hiện tượng này từ đâu? Bài viết dưới đây của TradaFX sẽ giải đáp tất cả những vấn đề này.

1. HIỆU ỨNG THÁNG GIÊNG – JANUARY EFFECT LÀ GÌ?

1.1. Hiệu Ứng Tháng Giêng Là Gì?

Hiệu ứng tháng giêng (Tiếng Anh: January Effect) là thuật ngữ dùng để mô tả hiện tượng giá cổ phiếu bất ngờ tăng trưởng trong tháng 1 hàng năm, ảnh hưởng đến các cổ phiếu vốn hóa nhỏ nhiều hơn so với các công ty vốn hóa trung bình hoặc lớn do tính thanh khoản thấp hơn. Hiện tượng này cũng có thể bắt đầu xuất hiện vài ngày cuối năm, trước khi chuyển sang tháng đầu năm mới khi giá vẫn tiếp tục tăng trưởng.

Hiệu ứng tháng Giêng chứng minh thực tế là thị trường không hiệu quả, vì thị trường hiệu quả xuất phát từ niềm tin rằng lợi nhuận cao hơn chỉ có thể có được bằng cách mua các cổ phiếu có rủi ro cao hơn.

Hiệu ứng tháng Giêng trong đầu tư chứng khoán

Hiện tượng này đã xuất hiện trên thị trường tài chính từ rất lâu và được phát hiện thông qua nghiên cứu các giữ liệu giá trong lịch sử. Có nhiều nguyên nhân đằng sau tạo ra hiệu ứng tháng giêng trong chứng khoán.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Của Hiệu Ứng Tháng Giêng

Một trong những nghiên cứu dữ liệu giá liên quan đến hiệu ứng tháng giêng xuất hiện từ thế kỷ 19. Dữ liệu giá trong khoảng 70 năm từ những năm 1904 cho ra kết quả là lợi nhuận thu về từ giao dịch cổ phiếu trong tháng đầu của năm lớn gấp khoảng 5 lần so với các tháng còn lại. Một nghiên cứu khác được cho là vào năm 1942 cho rằng hiện tượng giá tăng trưởng trong tháng 1 hằng năm xuất hiện nhiều ở các cổ phiếu vốn hóa nhỏ.

Tại Việt Nam, một số chuyên gia cho rằng dữ liệu giá của thị trường chứng khoán trong nước còn rất hạn chế nên việc nghiên cứu hiện tượng này một cách chuẩn mực và khoa học còn gặp nhiều khó khăn. Theo một số thông tin, kể từ khi thị trường chứng khoán trong nước ra đời đến nay, trong vòng hơn hai thập kỷ, chỉ số chứng khoán Việt Nam ghi nhận 12 năm tăng trưởng trong tháng 1 đầu năm trên dữ liệu giá của 19 năm.

2. GIẢ THUYẾT VỀ NGUYÊN NHÂN GÂY NÊN HIỆU ỨNG THÁNG GIÊNG

2.1. Tác động của Window Dressing

Bạn đã từng biết đến thuật ngữ Window Dressing trong lĩnh vực tài chính? Window Dressing hay còn được hiểu là thủ thuật làm đẹp báo cáo tài chính có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu và là một trong những nguyên nhân tạo nên hiệu ứng tháng Giêng.

Giải thích một cách cụ thể hơn, các tổ chức quản lý quỹ có nhiệm vụ làm báo cáo hiệu quả danh mục đầu tư vào cuối năm, để các nhà đầu tư nắm được tình hình của các quỹ giao dịch này. Khi đó các các tổ chức quản lý quỹ này sẽ thực hiện thủ thuật làm đẹp báo cáo tài chính bằng cách xả bớt những danh mục đầu tư đang lỗ hoặc kém hiệu quả.

Vô hình chung, tình trạng này dẫn đến sự suy giảm của thị trường chứng khoán vào tháng cuối năm. Nhưng sau đó, để giải ngân số tiền thu về từ việc bán các cổ phiếu đang lỗ trước đó, các quỹ này sẽ tiếp tục đầu tư chu kỳ đầu tư mới vào những mã cổ phiếu tiềm năng hơn trong tháng 1 đầu năm, nguyên nhân đẩy giá cổ phiếu lên cao trong thời điểm này.

2.2. Tâm Lý Nhà Đầu Tư

Tâm lý nhà đầu tư

Một cách giải thích khác cho hiệu ứng tháng giêng đó là từ tâm lý chung của nhà đầu tư. Thị trường thường có xu hướng đi xuống vào khoảng thời gian kết thúc năm cũ. Tuy nhiên sau đó, khả năng xuất hiện hiệu ứng tháng giêng là khá cao bởi tâm lý hưng phấn chung đón chào năm mới khởi sắc với danh mục đầu tư mới của các nhà giao dịch. 

Thêm vào đó nguồn vốn đầu tư có được từ các khoản tiền thưởng cuối năm sẽ thúc đẩy các nhà đầu tư tham gia thị trường, đẩy giá cổ phiếu lên cao.

2.3. Chi Phí Thời Điểm Cuối Năm

Như đã đề cập ở trên, hiện tượng thị trường trở nên ảm đạm hơn vào tháng cuối năm có thể đến từ tâm lý chung của nhà đầu tư muốn cắt giảm những danh mục đầu tư không có hiệu quả. Tuy nhiên một số nhà phân tích cho rằng, sự cắt giảm này đồng thời với mục đích giảm chi phí đến từ thuế.

3. CÓ NÊN GIAO DỊCH THỜI ĐIỂM HIỆU ỨNG THÁNG GIÊNG?

Theo một số thông tin từ nghiên cứu dữ liệu giá trong vòng 70 năm đầu thế kỷ 19, các nhà phân tích đã đưa ra kết luận rằng tỷ suất lợi nhuận trung bình của cổ phiếu trong tháng 1 đầu năm lớn hơn khoảng 5 lần so với các tháng khác trong năm. Ngoài ra dựa trên lịch sử thống kê, hiệu ứng tháng giêng được đánh giá là thường xảy ra chủ yếu đối với các cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ.

Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, hiệu ứng tháng giêng 2020 không được ghi nhận có thể có nguyên nhân từ đại dịch COVID-19, một vấn đề bất khả kháng dẫn đến sự suy yếu chung của thị trường tài chính trên toàn thế giới.

Thị trường chứng khoán kỳ vọng “Hiệu ứng tháng Giêng”

Có thể nói nếu các nhà đầu tư muốn tận dụng hiện tượng này, hãy tập trung vào việc đánh giá dữ liệu các cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ này bởi chúng có tiềm năng là cổ phiếu tốt nhất cho hiệu ứng tháng giêng.

4.TÓM LƯỢC

Bài viết trên đã tổng hợp các nội dung về khái niệm hiệu ứng tháng giêng là gì, lịch sử và nguyên nhân hình thành hiệu ứng tài chính này.

Tuy nhiên nếu bạn muốn tận dụng hiệu ứng thú vị này vào giao dịch của mình, hãy nhớ rằng nó chỉ nên là yếu tố tham khảo trước khi đầu tư, bởi để có được lợi nhuận hay không phụ thuộc nhiều vào tính hiệu quả của danh mục đầu tư mà bạn lựa chọn.

Chúc bạn thành công!!!

Bài viết liên quan: Hiệu Ứng Cuối Tuần (Weekend Effect) Trong Chứng Khoán Và Crypto

4.3/5 - (6 bình chọn)
Để lại một câu trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.

Trang web này sử dụng cookie để cải thiện trải nghiệm của bạn. Chúng tôi sẽ cho rằng bạn ổn với điều này, nhưng bạn có thể chọn không tham gia nếu muốn. Đồng Ý Đọc Thêm