Hiệu Ứng Mỏ Neo: Xu Hướng Anchoring Effect Trong Đầu Tư

0 8.356

Hiệu ứng mỏ neo (Tiếng anh: Anchoring Effect) – một trong số những yếu tố tâm lý có thể ảnh hưởng đến các quyết định hàng ngày và đặc biệt là trong đầu tư, giao dịch. Vậy thì hiệu ứng mỏ neo là gì? Hiệu ứng mỏ neo trong chứng khoán và forex có ảnh hưởng như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết hôm nay.

Hiệu ứng mỏ neo là gì?

1. HIỆU ỨNG MỎ NEO ANCHORING EFFECT LÀ GÌ?

Hiệu ứng mỏ neo, hiệu ứng neo hay tâm lý mỏ neo là những thuật ngữ chung được dịch ra từ thuật ngữ Anchoring Effect trong tiếng Anh. Hiệu ứng mỏ neo ám chỉ tâm lý khuynh hướng của chúng ta để ý cũng như bị ảnh hưởng bởi một thông tin tham chiếu ban đầu để đánh giá những thông tin sau đó. Chính vì thế mà nó được đặt tên dựa trên chiếc mỏ neo – một công cụ thân thuộc của thuỷ thủ, ngư dân đi biển.

Mỏ neo là thứ sẽ được thả xuống để tàu thuyền không bị dòng nước hay sóng xô đi. Nguyên tắc mỏ neo hoạt động khiến người ta liên tưởng tới khuynh hướng tâm lý của con người khi có xu hướng để những ấn tượng đầu tiên có ảnh hưởng đến hình thành những nhận thức xa hơn.

Những người mắc phải tâm lý hiệu ứng điểm neo có xu hướng cố định suy nghĩ của họ vào một điểm hoặc thông tin tham chiếu. Các quyết định được đưa ra chỉ dựa trên mức độ hấp dẫn chứ không phải dựa trên phân tích của từng tuỳ chọn.

2. VÍ DỤ VỀ HIỆU ỨNG MỎ NEO

Chúng ta có thể dễ dàng thấy được ví dụ của hiệu ứng mỏ neo trong đời sống hàng ngày, chỉ là chúng ta không gọi tên nó theo hiệu ứng mỏ neo. Dưới đây là một ví dụ về hiệu ứng tâm lý mỏ neo:

Ví dụ hãy giả sử bạn muốn mua một chiếc ô tô mới. Sau một hồi tìm kiếm trên google bạn thấy mức giá trung bình của chiếc xe đó là khoảng 1 tỷ. Khi ra đến một showroom ô tô, mức giá được đại lý đưa ra là 970 triệu, bạn chấp thuận đề nghị bởi nó ít hơn so với số tiền dự tính 30 triệu. Tuy nhiên sau đó bạn phát hiện bạn của bạn mua chiếc xe giống như thế ở một showroom khác chỉ với giá 890 triệu, mức giá thấp hơn cả mức giá trung bình bạn tìm kiếm và mức giá bạn đã trả.

So sánh các mức giá cả

Đến lúc này, bạn sẽ tự trách mình tại sao không tham khảo mức giá khác nhau và đưa ra quyết định quá nhanh như vậy. Câu hỏi đặt ra là tại sao bạn nhanh chóng chấp nhận đề nghị đó? Hiệu ứng neo quyết định cho thấy chúng ta ưu tiên thông tin đầu tiên mà chúng ta nhận được mà trong ví dụ này là mức giá trung bình 1 tỷ. Vì sự tìm kiếm ban đầu đó mà bạn tự động coi mức giá 970 triệu như một món hời mà bỏ qua việc tham khảo thêm thông tin ở các showroom khác. Mức giá 1 tỷ đóng vai trò là điểm neo hay điểm thả neo trong tâm trí bạn.

3. ANCHORING BIAS – KHUYNH HƯỚNG MỎ NEO TRONG ĐẦU TƯ

Và không chỉ trong đời sống, ví dụ về hiệu ứng neo cũng tồn tại ngay cả trong đầu tư, trong giao dịch. Khuynh hướng mỏ neo (Anchoring Bias) chỉ ra rằng nhà đầu tư đưa ra quyết định dựa trên thông tin ban đầu hoặc chủ yếu dựa vào thông tin mà gần đây họ được cung cấp. Và những thông tin đó có thể không có liên quan hợp lý tới những quyết định tư.

3.1. Hiệu ứng mỏ neo trong chứng khoán

Nguyên lý mỏ neo là một phần của nghiên cứu tài chính hành vi, nghiên cứu nhằm xem xét cảm xúc và các yếu tố bên ngoài khác tác động như thế nào đến các lựa chọn đầu tư giao dịch. Từ các nghiên cứu, có thể rút ra được các điểm thả neo đều có ảnh hưởng đến những quyết định đầu tư của các nhà đầu tư cá nhân. Hãy cùng xem xét một ví dụ hiệu ứng mỏ neo trong chứng khoán để hiểu rõ hơn ảnh hưởng của nó.

Hiệu ứng mỏ neo trong chứng khoán

Giả sử bạn đã mua cổ phiếu ABC – một cổ phiếu tăng trưởng tốt và có tính thanh khoản cao. Tuy nhiên, xuất hiện tin tức không tốt về việc mua bán của công ty này khiến một số nhà đầu tư bán tháo. Giá cổ phiếu đã giảm mạnh từ 50,000đ xuống còn 32,000đ gần như xuống đến mức giá vào của bạn. Khi đó, trong tâm trí bạn luôn cho rằng 50,000 mới đúng là giá trị của nó. Và 50,000 đó trở thành điểm neo trong tâm trí bạn. Với bạn, bất cứ mức giá nào thấp hơn 50,000 đều là không đánh giá đúng giá trị của cổ phiếu và không công bằng.

Thực tế, thị trường hoạt động hoàn toàn bình thường. Và đương nhiên nó cũng không có cơ chế nào để đối xử không công bằng với một cổ phiếu. Tâm lý hiệu ứng điểm neo khiến tâm trí bạn mắc kẹt ở mức giá 50,000 nó ảnh hưởng đến lý trí và khiến bạn thất vọng.

3.2. Tác động của hiệu ứng mỏ neo trong giao dịch forex

Nhìn vào những phân tích cũng như ví dụ về hiệu ứng tâm lý mỏ neo phía trên có thể thấy được cảm xúc cũng như tâm lý của các nhà giao dịch có thể ảnh hưởng khá nhiều tới quyết định đầu tư. Tuy nhiên, phần lớn các quyết định đầu tư thành công đều cần phải có tư duy hợp lý, phân tích các yếu tố. 

Thị trường luôn tràn ngập thông tin vậy nên luôn phải chọn lọc. Neo quyết định thường ngăn bạn đưa ra các quyết định hợp lý. Hãy nhớ rằng, giá hiện tại mới là quan trọng nhất, đừng để mức giá neo trong quá khứ ảnh hưởng quá nhiều.

Tác động hiệu ứng mỏ neo đến forex

Trong forex cũng vậy, mức giá trong quá khứ không ai đảm bảo thị trường sẽ lặp lại lịch sử đó một lần nữa. Nguồn gốc của tâm lý mỏ neo của các nhà giao dịch là do tâm lý lo lắng về những tổn thất, thua lỗ có thể xảy ra. Bạn vào một vị thế của một cặp tiền mà trước đó nó đã tăng một mức nhất định. Mọi điều kiện trên thị trường vẫn vững chắc nhưng bạn thoát vị thế sớm vì bạn nghĩ đợt tăng/giảm gần đây không kéo dài.

4. TRÁNH HIỆU ỨNG MỎ NEO NHƯ THẾ NÀO?

Tâm lý hiệu ứng mỏ neo không phải một điều gì quá xấu xa. Tuy nhiên, không thể phủ nhận việc nó cũng có những ảnh hưởng tiêu cực nhất định đến các quyết định đầu tư. Dưới đây sẽ là một số cách để tránh hiệu ứng mỏ neo ảnh hưởng quá tiêu cực đến tâm lý của bạn:

– Thừa nhận tâm lý mỏ neo: Cách dễ nhất để vượt qua hiệu ứng mỏ neo là theo dõi hành vi và xác định các điểm thả neo mà bạn thường dễ bị ảnh hưởng. Điều này chỉ có thể thấy được kết quả sau một khoản thời gian bạn áp dụng điều này.

Thừa nhận tâm lý mỏ neo

Nếu cần hãy điều chỉnh điểm neo quyết định của bạn: Như đã nói tâm lý này không hoàn toàn xấu mà nó sẽ hữu ích nếu phù hợp với điều kiện thị trường. Điều cần thiết là thiết lập một điểm thả neo dựa trên các mục tiêu và khả năng tài chính của bạn. Và quan trọng là điều chỉnh nó khi hoàn cảnh thay đổi.

– Tận dụng các nguồn lực khách quan: Khi thiết lập các điểm neo, hãy phân tích các nguyên tắc cơ bản. Nếu là trong chứng khoán hãy thiết lập các neo quyết định dựa trên báo cáo tài chính của công ty, đối thủ cạnh tranh, tham khảo các phân tích của các chuyên gia. Ngoài ra, điều đó có thể giúp bạn xác định cổ phiếu đó có phù hợp với danh mục của bạn không.

5. KẾT LUẬN

Hãy nhớ rằng điểm thả neo hay điểm neo, nói chính xác hơn là mức giá mua hay giá bán ban đầu của bạn không liên quan đến những thứ khác trên thị trường.

Và để có thể vượt qua tâm lý mỏ neo bằng tư duy, tiếp cận thực tế chỉ có thể được thúc đẩy bởi nghiên cứu chứ không phải cảm xúc. Tâm lý mỏ neo có thể xảy ra với bất cứ ai, ở bất cứ đâu chứ không phải chỉ trong đầu tư thị trường tài chính. Nguyên tắc mỏ neo sẽ không xấu nếu bạn có được những điều chỉnh sao cho phù hợp.

4.6/5 - (10 bình chọn)
Để lại một câu trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.