Bạn có biết rằng bản thân bạn đang trực tiếp cuốn theo chủ nghĩa Consumerism bất cứ khi nào bạn cảm thấy muốn mua phiên bản mới của thứ bạn đã sở hữu và hoạt động tốt.
Cùng TradaFX tìm hiểu về chủ nghĩa Consumerism là gì, nguồn gốc và cách thức hoạt động của nó trong các xã hội tư bản nhé!
1. CHỦ NGHĨA CONSUMERISM LÀ GÌ?
Chủ nghĩa Consumerism hay chủ nghĩa tiêu dùng là một lý thuyết kinh tế cho rằng chi tiêu của người tiêu dùng là chìa khóa cho hạnh phúc cá nhân và là yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của một quốc gia.
Các xã hội tiêu dùng đo lường thành công kinh tế của họ thông qua tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và chi tiêu tiêu dùng làm tăng con số đó một cách hiệu quả. Các nền kinh tế tư bản phụ thuộc vào việc tiêu thụ hàng hóa và khuyến khích người dân mua sắm vượt quá nhu cầu cơ bản để giữ cho nền kinh tế phát triển.
2. CHỦ NGHĨA TIÊU DÙNG HOẠT ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?
Chủ nghĩa tiêu dùng hoạt động bằng cách tạo ra một hệ thống kinh tế khuyến khích người tiêu dùng mua nhiều hơn thông qua áp lực xã hội, quảng cáo, thao túng và niềm tin rằng bạn sẽ hạnh phúc hơn nếu sở hữu một món đồ cụ thể. Việc xem xét nguồn gốc của chủ nghĩa tiêu dùng giúp giải thích quá trình này.
3. LỊCH SỬ CHỦ NGHĨA CONSUMERISM Ở MỸ
Phong trào chủ nghĩa tiêu dùng ở Bắc Mỹ bắt đầu trong cuộc Cách mạng Công nghiệp khi việc sản xuất hàng hóa vật chất vượt quá nhu cầu và lợi ích cơ bản của người tiêu dùng. Tại thời điểm này, văn hóa tiêu dùng chưa tồn tại và hầu hết người dân bình thường sống cuộc sống đơn giản, chỉ mua những gì họ cần để tồn tại thoải mái.
Để kích thích mua hàng, các nhà sản xuất đã thao túng người tiêu dùng bằng quảng cáo. Họ lên kế hoạch cho sự lỗi thời của sản phẩm bằng cách thực hiện các hoạt động kinh doanh như đưa ra ưu đãi cho những người mua lần đầu và thiết lập tín dụng tiêu dùng và thẻ tín dụng.
Năm 1899, nhà kinh tế học người Mỹ Thorstein Veblen đã định nghĩa xu hướng tiêu dùng của đại chúng là sự tiêu dùng dễ thấy hoặc mong muốn phô trương sự giàu có và địa vị xã hội thông qua hàng tiêu dùng.
Sau Thế chiến II, chủ nghĩa tiêu dùng bùng nổ, với việc chi tiêu cho nhà mới, đồ gia dụng và đồ nội thất tăng 240%. Ý tưởng về chủ nghĩa tiêu dùng và tiêu dùng phô trương đã tồn tại trong suốt thế kỷ XX và tiếp tục cho đến ngày nay.
3.1. Chủ nghĩa tiêu dùng và đạo đức xã hội
Về mặt lịch sử, chủ nghĩa tiêu dùng của Mỹ thể hiện mối liên hệ với đạo đức. Vào đầu thế kỷ 20, các nhà quảng cáo đã tiếp thị nhiều sản phẩm ở dạng như sự lựa chọn đúng đắn cho các gia đình. Điều đó cũng đồng nghĩa, việc từ chối mua những sản phẩm như vậy được coi là vi phạm đạo đức.
Chẳng hạn một quảng cáo Xà phòng & Nước những năm 1920 có nội dung “Hàng xóm nghĩ gì về con cô ấy?” ngụ ý sự phán xét gay gắt của xã hội vì gia đình dùng sai nhãn hiệu xà phòng.
Do đó đã từng có thời điểm việc mua sản phẩm gắn liền với tư cách đạo đức của một người.
Có thời điểm, ý tưởng về một ngôi nhà mới với tất cả các thiết bị mới được coi là đỉnh cao thành công của người Mỹ và là trách nhiệm đạo đức được giao cho mỗi người Mỹ.
Các nhà quảng cáo miêu tả việc mua hàng hóa do Mỹ sản xuất, thậm chí cả trái phiếu chiến tranh, là nghĩa vụ yêu nước của công dân trong chiến tranh.
3.2. Sự nổi lên của hình thức thanh toán trả góp
Vào những năm 1920, mua chịu đã trở thành một cách phổ biến để thanh toán cho hầu hết mọi hàng hóa hoặc dịch vụ. Động lực mua những sản phẩm mới nhất và tốt nhất này đã khuyến khích mọi người thanh toán khi mua hàng để nhanh chóng có được những mặt hàng mới.
Việc xem xét các khoản thanh toán mua hàng lớn thay vì trả một khoản phí khổng lồ đã khuyến khích các giao dịch mua lớn hơn kèm theo lãi suất. Ngay cả những mặt hàng có giá trị nhỏ như bàn là cũng là một phần của kế hoạch này. Việc trả góp dần dần khuyến khích một số người tiêu dùng mắc nợ và sống vượt quá khả năng của họ.
4. ƯU ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA CONSUMERISM LÀ GÌ?
Các chuyên gia tranh luận liệu chủ nghĩa tiêu dùng mang lại lợi ích hay gây tổn hại cho lối sống xã hội. Một số lợi ích có thể có của chủ nghĩa tiêu dùng bao gồm:
- Tạo công ăn việc làm: Sản xuất sản phẩm và dịch vụ mới thông qua chủ nghĩa tiêu dùng cần có người lao động. Về lý thuyết, các công ty phát triển từ chủ nghĩa tiêu dùng càng thành công thì càng tạo ra nhiều việc làm cho người dân.
- Khuyến khích sự đổi mới: Nếu công ty của bạn hoạt động tốt, rất có thể bạn sẽ muốn mở rộng. Mở rộng có nghĩa là đổi mới, sáng tạo và có kinh phí để hỗ trợ các mục tiêu mới của bạn.
- Nâng cao chất lượng hàng tiêu dùng: Bởi vì các công ty cạnh tranh với nhau vì hoạt động kinh doanh của bạn nên việc sản xuất hàng hóa vật chất chất lượng cao với mức giá cạnh tranh sẽ phục vụ mục tiêu của họ.
- Thúc đẩy giá cả hợp lý và sự lựa chọn của người tiêu dùng: Các công ty cạnh tranh với nhau để giành khách hàng trong một xã hội tư bản. Chủ nghĩa tiêu dùng tạo ra một thị trường với nhiều lựa chọn, cho phép bạn tìm kiếm mức giá tốt nhất cho các sản phẩm tương tự.
- Kích thích tăng trưởng kinh tế: Bạn có thể coi chủ nghĩa tiêu dùng như một vòng xoay vui vẻ, nơi các nhà sản xuất tạo ra một sản phẩm và mọi người mua nó, điều này làm tăng nhu cầu, buộc các nhà sản xuất phải phát triển nhiều sản phẩm hơn. Về mặt lý thuyết, quá trình này cho phép nền kinh tế phát triển thông qua nhiều việc làm hơn, tiền lương tốt hơn, tăng chi tiêu và tăng tổng sản phẩm quốc nội.
5. NHƯỢC ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA CONSUMERISM LÀ GÌ?
Các chuyên gia cho rằng chủ nghĩa tiêu dùng ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội và góp phần làm suy thoái lối sống truyền thống. Những hạn chế của chủ nghĩa tiêu dùng bao gồm:
- Bóc lột người tiêu dùng: Chủ nghĩa tiêu dùng phụ thuộc vào mong muốn mua đồ của bạn, ngay cả khi việc làm đó gây tổn hại cho bạn về mặt tài chính hoặc tâm lý. Nó khuyến khích sự tiêu dùng theo phản xạ và mối liên hệ giữa việc mua một thứ gì đó và hạnh phúc của bạn.
- Tạo ra rào cản giai cấp: Chủ nghĩa tiêu dùng, đặc biệt là tiêu dùng phô trương, củng cố các rào cản giai cấp bằng cách tạo ra sự phân chia giữa những người có đủ khả năng mua những thứ tốt và những người không có khả năng. Tìm hiểu thêm về bất bình đẳng thu nhập với nhà kinh tế học Paul Krugman.
- Tác động tiêu cực đến môi trường: Chủ nghĩa tiêu dùng ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên thông qua việc sản xuất quá mức. Những hành vi này dẫn đến cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên đến tuyệt chủng và gây ô nhiễm, hủy hoại môi trường và dẫn đến biến đổi khí hậu.
- Lãng phí: Các sản phẩm dùng một lần và sự lỗi thời có kế hoạch có nghĩa là mọi người liên tục mua các phiên bản mới của cùng một thứ, tạo ra vô số rác thải.
6. VÍ DỤ THỰC TẾ VỀ CHỦ NGHĨA CONSUMERISM
Một số ví dụ về chủ nghĩa tiêu dùng bao gồm:
- Ngành công nghiệp ô tô: Các công ty ô tô liên tục tạo ra những chiếc ô tô mới với công nghệ tiên tiến và tính năng mới, mời gọi người tiêu dùng nâng cấp những chiếc ô tô cũ, tiện dụng hơn. Việc tiêu dùng phô trương thúc đẩy mong muốn lái một thứ gì đó mới mẻ của một số người.
- Ngành công nghiệp thịt: Nhu cầu về thịt của người tiêu dùng đang gây tổn hại đến môi trường. Đất được sử dụng cho chăn nuôi phá hủy môi trường sống và hệ sinh thái của động vật hoang dã, đồng thời khí nhà kính được tạo ra trong quá trình này góp phần gây ra biến đổi khí hậu.
- Công nghệ điện thoại: Các công ty điện thoại di động nổi tiếng là tạo ra các mẫu điện thoại mới hơn, nhanh hơn với các tính năng được cải tiến hàng năm, khiến điện thoại cũ của bạn dường như lỗi thời.
7. CHỦ NGHĨA TIÊU DÙNG VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
Chủ nghĩa tiêu dùng được xác định bởi hành vi và thái độ của người tiêu dùng, đặc trưng bởi mong muốn thường xuyên về một lối sống tốt hơn, bất kể điều đó khó đạt được đến mức nào. Người tiêu dùng càng chi nhiều tiền thì doanh nghiệp càng kiếm được nhiều lợi nhuận, thúc đẩy nền kinh tế quốc gia về mọi mặt.
Chủ nghĩa tư bản là một hệ thống chính trị và kinh tế nơi các doanh nghiệp tư nhân nhắm đến việc bán sản phẩm trực tiếp cho người tiêu dùng. Mục đích duy nhất của nó là kiếm lợi nhuận.
Nếu chủ nghĩa tiêu dùng không tồn tại thì sẽ không có khái niệm chủ nghĩa tư bản. Nói tóm lại, cả hai thứ cùng tồn tại với nhau.
Khi mọi người được khuyến khích mua sản phẩm, kể cả những sản phẩm không mong muốn, các doanh nghiệp tư nhân sẽ kiếm được nhiều tiền hơn và được hưởng lợi nhuận. Nhưng nếu người tiêu dùng bắt đầu chỉ tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu của họ, từ đó bỏ qua những thứ vật chất khác, thì khái niệm chủ nghĩa tư bản sẽ tự động biến mất.
8. TỔNG KẾT
Bài viết đã tổng hợp những thông tin chi tiết về chủ nghiã Consumerism là gì, nguồn gốc lịch sử, ưu điểm và nhược điểm của hiện tượng này đối với xã hội nói chung, dưới đây tóm lược một số ý chính như sau:
- Cuộc cách mạng công nghiệp trong các xã hội tư bản đã dẫn đến tình trạng sản xuất quá mức và tăng sức mua của tầng lớp trung lưu.
- Theo đó, chủ nghĩa tiêu dùng nảy sinh vào cuối thế kỷ 19 như một hiện tượng liên kết việc mua sản phẩm với sức khỏe kinh tế và tâm lý và đôi khi là đạo đức và lòng yêu nước.
- Quảng cáo đóng một vai trò quan trọng trong việc khuyến khích chủ nghĩa tiêu dùng.
9. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ)
Chủ nghĩa Consumerism là gì?
Chủ nghĩa Consumerism (Chủ nghĩa tiêu dùng) là một hệ tư tưởng tiêu dùng của xã hội. Nó xoay quanh một cấu trúc kinh tế và xã hội nơi người tiêu dùng tập trung vào việc sở hữu những vật liệu ít đáp ứng nhu cầu hơn và nhiều hơn vì nỗi ám ảnh về lối sống.
Chủ nghĩa tiêu dùng tốt hay xấu?
Chủ nghĩa thương mại có thể vừa tốt vừa xấu. Điều này tốt vì nó cải thiện GDP quốc gia và nền kinh tế toàn cầu thông qua việc tăng chi tiêu của người tiêu dùng. Mặt khác, nó khiến mọi người tuyệt vọng khi sở hữu những thứ có thể không đủ khả năng chi trả và gây ra trầm cảm và lo lắng.
Khái niệm về chủ nghĩa tiêu dùng và chủ nghĩa tư bản có liên quan như thế nào?
Các khái niệm về chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa thương mại vẫn gắn bó với nhau. Khi mọi người bị thuyết phục chi tiêu cho những sản phẩm họ cần hoặc không cần, các doanh nghiệp tư nhân sẽ kiếm tiền và hưởng lợi nhuận. Khái niệm chủ nghĩa tư bản sẽ biến mất nếu người tiêu dùng chỉ tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của họ và bỏ qua các khía cạnh vật chất của cuộc sống.
