Có một sự thật là bất kỳ doanh nghiệp nào cũng không thể hoạt động nếu bỏ qua yếu tố cash flow (dòng tiền). Việc theo dõi dòng tiền cũng tương tự với việc kiểm tra sức khỏe quan doanh nghiệp của bạn. Thực tế có rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cho rằng các vấn đề về dòng tiền là rào cản đối với sự phát triển của họ.
Điều quan trọng là phải hiểu cash flow là gì, vai trò của nó và mối liên quan giưã cash flow với lợi nhuận của doanh nghiệp.
1. CASH FLOW LÀ GÌ?
Cash flow hay dòng tiền đề cập đến sự chuyển động của tiền vào và ra khỏi doanh nghiệp thông qua thu nhập và chi tiêu trong một khoảng thời gian. Lý tưởng nhất là có một dòng tiền dương – nghĩa là tiền vào doanh nghiệp nhiều hơn tiền đi ra. Nếu bạn có dòng tiền dương, điều đó có nghĩa là doanh nghiệp của bạn có thể thanh toán các hóa đơn và đầu tư vào tăng trưởng. Dòng tiền âm có nghĩa là bạn sẽ cần tìm một nguồn thu nhập thay thế để có thể trả nợ.
Điều quan trọng là đừng quá bận tâm vào một tháng cụ thể. Dòng tiền của bạn có thể được đánh giá chính xác hơn trong khoảng thời gian từ ba tháng trở lên vì hầu hết các doanh nghiệp sẽ có các đỉnh và đáy một cách tự nhiên.
Mặc dù doanh thu của bạn có thể là một con số lớn tuyệt vời giúp bạn tin tưởng rằng doanh nghiệp của mình đang hoạt động tốt, nhưng chính dòng tiền mới mang lại cái nhìn sâu sắc hơn về việc doanh nghiệp của bạn đang quản lý tốt như thế nào. Như người xưa vẫn nói – doanh thu là phù phiếm, lợi nhuận là sự tỉnh táo và dòng tiền là thực tế.
2. VAI TRÒ CỦA CASH FLOW LÀ GÌ?
Theo dõi dòng tiền của bạn là điều cần thiết vì những lý do sau:
- Đưa ra quyết định thông minh: Báo cáo dòng tiền cung cấp thông tin chi tiết về số dư tiền mặt thực tế của bạn. Điều này giúp bạn theo dõi tác động của các quyết định kinh doanh đối với dòng tiền của bạn. Ví dụ: nếu bạn đang muốn mở một cửa hàng mới ở một địa điểm cao cấp, báo cáo dòng tiền sẽ cho phép bạn đánh giá tác động của quyết định này đối với tình hình số dư tổng thể của bạn. Ngoài ra, bạn có thể theo dõi dòng tiền vào và ra của doanh nghiệp hàng tháng để kiểm soát dòng tiền, đánh dấu bất kỳ sai lệch nào và thực hiện các biện pháp khắc phục.
- Đánh giá chi tiêu tiền mặt: Mặc dù báo cáo lãi lỗ liệt kê hầu hết các mục tiêu tốn tiền nhưng báo cáo dòng tiền sẽ thông báo cho bạn về tất cả các cách bạn đang tiêu tiền và lý do. Điều này sẽ cho phép bạn nhận ra những địa điểm nơi bạn có thể giảm thiểu hoặc loại bỏ chi tiêu và tăng dòng tiền vào.
- Lập kế hoạch trước: Nắm bắt dòng tiền chính xác cũng có thể giúp bạn dự báo dòng tiền cho giai đoạn sắp tới. Khả năng hiển thị số dư nâng cao này sẽ thông báo cho bạn về khả năng thiếu tiền mặt và giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt. Nó sẽ đảm bảo rằng bạn không phải đối mặt với khủng hoảng tiền mặt trong khi cố gắng mở rộng hoạt động kinh doanh.Nó tạo điều kiện cho cả kế hoạch ngắn hạn và dài hạn. Chẳng hạn, lập kế hoạch ngắn hạn sẽ đảm bảo rằng bạn có đủ tiền mặt để trả cho nhân viên và các hóa đơn hoạt động khác. Do đó, việc lập kế hoạch dài hạn sẽ cho phép bạn ưu tiên các hoạt động tạo ra tiền mặt.
- Tận dụng các cơ hội sinh lời: Dòng tiền không chỉ giúp bạn chuẩn bị cho các trường hợp khẩn cấp về tiền mặt. Báo cáo tài chính này thông báo cho bạn về thặng dư tiền mặt để bạn có thể đầu tư chúng vào các hoạt động kinh doanh có lãi hoặc sử dụng tiền để mở rộng hoạt động kinh doanh. Nó cho phép bạn chủ động quản lý dòng tiền của mình.
3. PHÂN LOẠI DÒNG TIỀN
Dòng tiền đươc phân loại dựa trên ba tiêu chí: hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính
3.1. Dòng tiền hoạt động
Các hoạt động điều hành bao gồm các hoạt động kinh doanh thông thường của công ty. Dòng tiền vào được tạo ra bằng cách bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, bao gồm cả việc thu hồi các khoản nợ.
Tuy nhiên, dòng tiền ra thông qua các khoản thanh toán bằng tiền khác nhau như mua hàng tồn kho, trả lương, thuế và chi phí hoạt động. Nó cũng bao gồm việc mua và bán chứng khoán kinh doanh.
3.2. Dòng tiền đầu tư
Các hoạt động đầu tư đề cập đến các khoản tiền được đóng góp hoặc thu được từ việc mua hoặc bán chứng khoán hoặc các khoản đầu tư. Trong trường hợp như vậy, dòng tiền ra là kết quả của việc mua bất động sản, nhà máy, thiết bị (PPE) và các công cụ đầu tư khác.
Dòng tiền vào được tạo ra bằng cách bán chứng khoán sở hữu. Những giao dịch như vậy không bao gồm chứng khoán nắm giữ cho các hoạt động giao dịch và kinh doanh.
3.3. Dòng tiền tài chính
Các hoạt động tài chính chủ yếu bao gồm bất kỳ khoản thu và khoản thanh toán nào liên quan đến vốn. Dòng tiền vào từ tài chính đề cập đến việc huy động vốn từ vốn chủ sở hữu hoặc các khoản nợ dài hạn. Nó liên quan đến tiền thu được từ việc phát hành cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu và các khoản vay ngắn hạn và dài hạn khác nhau. Do đó, có hai nguồn tài chính quan trọng – cổ đông và chủ nợ.
Ngược lại, dòng tiền ra bao gồm hoàn trả các khoản vay, mua lại trái phiếu, mua lại cổ phiếu quỹ và trả cổ tức. Tuy nhiên, vay gián tiếp từ các khoản phải trả được phân loại là dòng tiền hoạt động chứ không phải từ dòng tiền tài chính.
4. DÒNG TIỀN ĐƯỢC TÍNH THEO CÁCH NÀO?
Cách thức tính toán cash flow là gì? Thông thường, các phương pháp trực tiếp và gián tiếp được sử dụng để tính toán dòng tiền của một doanh nghiệp.
4.1. Phương pháp trực tiếp
Phương pháp dòng tiền trực tiếp được các doanh nghiệp sử dụng theo cơ sở tiền mặt doanh thu được ghi nhận khi nhận được của kế toán. Nó cung cấp cái nhìn sâu sắc về chuyển động tiền mặt của doanh nghiệp.
Đây là một phương pháp đơn giản và xem xét tất cả thu nhập và chi tiêu tiền mặt từ các hoạt động của doanh nghiệp, chẳng hạn như tiền trả cho nhà cung cấp, tiền nhận được từ khách hàng, và tiền chi cho chi phí hoạt động tiền lương, tiền thuê nhà, v.v.
4.2. Phương pháp gián tiếp
Phương pháp dòng tiền gián tiếp đo lường dòng tiền bằng cách cộng hoặc trừ thu nhập ròng từ những thay đổi trong giao dịch phi tiền mặt. Việc tính toán bắt đầu với doanh thu của công ty, sau đó dòng tiền vào và dòng tiền ra từ hoạt động, đầu tư và tài chính được ghi lại.
Trong phương pháp này, số dư tiền mặt thực tế của các giao dịch không dùng tiền mặt không cần phải biết. Những thay đổi trong các giao dịch không dùng tiền mặt được lấy từ bảng cân đối kế toán của công ty để tính toán các số liệu về dòng tiền vào và ra.
5. DÒNG TIỀN DƯƠNG VÀ DÒNG TIỀN ÂM
Có hai trường hợp dòng tiền cơ bản phải được phân biệt:
- Dòng tiền dương (tiền vào nhiều hơn tiền ra), nghĩa là công ty có thặng dư tiền mặt và do đó có thể trả nợ, chia cổ tức hoặc đầu tư tiền chẳng hạn.
- Dòng tiền âm: (tiền ra nhiều hơn tiền vào), nghĩa là công ty đang thiếu tiền mặt. Do đó, nhiều tiền hơn phải được đưa vào hoặc công ty phải cắt giảm chi phí.
6. ĐIỀU GÌ SẼ XẢY RA NẾU KHÔNG KIỂM SOÁT ĐƯỢC DÒNG TIỀN?
Việc không giám sát và quản lý dòng tiền đúng cách sẽ khiến doanh nghiệp của bạn gặp rủi ro và có thể dẫn đến một loạt các vấn đề khác nhau. Dưới đây là một số vấn đề chính mà bạn có thể gặp phải:
- Quá nhiều hàng tồn kho: Nếu bạn đột nhiên nhận được nhu cầu cao đối với một sản phẩm, bạn sẽ rất muốn đặt hàng một lượng lớn vật liệu để đáp ứng nhu cầu đó. Tuy nhiên, nếu sau đó nhu cầu đó thay đổi, bạn có thể bị bỏ lại quá nhiều hàng tồn kho và có khả năng mắc nợ từ việc đặt hàng nguyên vật liệu. Việc đặt hàng quá nhiều hàng tồn kho cũng có thể khiến bạn phải vật lộn với những vật liệu trở nên lỗi thời và khó bán.
- Khoản thanh toán dài hạn: Các điều khoản thanh toán kéo dài thường có thể khiến bạn mất nhiều thời gian mà không có tiền đến. Bất kỳ vấn đề nào không lường trước được, từ hỏa hoạn tại văn phòng đến thay thế máy tính xách tay, đều có thể trở thành vấn đề do thiếu tiền mặt trong khi bạn chờ tiền về. Ngoài ra còn có khả năng xảy ra nợ khó đòi, đó là khi khách hàng hoàn toàn không thanh toán.
- Bội chi. Bạn sẽ rất muốn tiêu xài hoang phí khi giành được một khách hàng mới – chộp lấy mọi thứ, từ những chiếc ghế chỉnh hình sang trọng đến bàn bóng bàn trong văn phòng. Tuy nhiên, bạn cần nhớ rằng bạn chưa thực sự nhận được tiền cho đến khi họ trả tiền cho bạn. Tiêu tiền mà bạn không có không bao giờ là ý tưởng tốt nhất.
- Giao dịch quá mức. Cũng giống như với hàng tồn kho, bạn sẽ dễ dàng bị cuốn theo triển vọng kinh doanh của mình sau khi đảm bảo một đơn đặt hàng lớn. Thuê thêm nhân viên hoặc mở rộng đến nhiều địa điểm hơn có vẻ là một ý tưởng hay để phát triển doanh nghiệp của bạn, nhưng bạn cần có dòng tiền để hỗ trợ điều này. Mặc dù lợi nhuận của bạn có thể thay đổi nhưng tiền thuê nhà và tiền lương của bạn thì không, nghĩa là bạn cần có khả năng chịu được áp lực tài chính ngắn hạn nếu muốn phát triển nhân sự và cơ sở của mình.
7. ĐIỂM KHÁC BIỆT GIỮA LỢI NHUẬN VÀ CASH FLOW LÀ GÌ?
Lợi nhuận hoặc thu nhập ròng của doanh nghiệp là số tiền mà công ty kiếm được trong một kỳ kế toán cụ thể như được ghi trong sổ sách kế toán. Đó là giá trị thu được bằng cách khấu trừ tất cả các chi phí từ doanh thu.
Ngược lại, dòng tiền là sự di chuyển vào và ra của tiền từ doanh nghiệp. Nó cung cấp số dư tiền mặt cuối kỳ của công ty sau khi trừ tất cả các dòng tiền ra khỏi dòng tiền vào.
Lợi nhuận đưa ra một cái nhìn tổng quan về hiệu quả kinh doanh về doanh số bán hàng; dòng tiền thể hiện hiệu quả xử lý tiền. Hai số liệu này không cần cung cấp kết quả tương tự. Một công ty có vị thế dòng tiền dương có thể có khả năng sinh lời thấp. Tương tự, một công ty có lợi nhuận cao hơn có thể tạo ra dòng tiền âm.
Hơn nữa, mục đích của hai số liệu này là khác nhau đáng kể. Một mặt, lợi nhuận là điều cần thiết để đạt được các mục tiêu kinh doanh. Mặt khác, dòng tiền giúp các hoạt động trôi chảy mà không bị khủng hoảng vốn trong ngắn hạn – một thước đo tính thanh khoản.
8. TỔNG KẾT
Trong bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu về khái niệm Cash flow là gì và tầm quan trọng của nó trong quản lý tài chính. Hiểu rõ và quản lý tốt tiền thu chi là yếu tố quyết định cho sự phát triển và thành công của cả doanh nghiệp lẫn tài chính cá nhân. Việc áp dụng các chiến lược tốt nhất, sử dụng công cụ kỹ thuật và dự đoán tương lai sẽ giúp chúng ta vượt qua thách thức và đạt được mục tiêu tài chính.
9. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP FAQ
Làm thế nào để quản lý tiền thu chi hiệu quả?
Điều này bao gồm duy trì lịch trình thu nợ, tối ưu hóa quản lý tồn kho và sử dụng công cụ dự báo.
Tại sao một doanh nghiệp có lợi nhuận vẫn gặp vấn đề về tiền thu chi?
Điều này có thể xảy ra khi khách hàng trả tiền chậm hoặc khi có các khoản chi phí lớn mà doanh nghiệp cần trả.
Làm thế nào để quản lý dòng tiền?
Sau đây là một số phương pháp quản lý dòng tiền tốt nhất:
- Lập ngân sách dòng tiền
- Duy trì dự trữ tiền mặt
- Theo dõi dòng tiền ra
- Giảm chi phí
- Tăng nguồn tiền vào
- Kiểm tra hàng tồn kho dư thừa
- Hợp lý hóa quy trình dòng tiền
