Chỉ số ROA là một chỉ số quan trọng trong phân tích báo cáo tài chính giúp các nhà đầu tư đánh giá được khả năng sinh lời của một công ty. Khi đầu tư chứng khoán, việc hiểu rõ về chỉ số ROA là rất quan trọng để xác định công ty có tạo ra lợi nhuận tương xứng với quy mô tài sản của họ hay không. Trong bài viết này Tradafx sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn chỉ số ROA là gì? Ý nghĩa và cách sử dụng chỉ số ROA vào đầu tư hiệu quả.

1.Chỉ số ROA là gì?

Chỉ số ROA (Return on Assets) là một chỉ số tài chính được sử dụng để đo lường hiệu suất tài chính của một công ty hoặc tổ chức. ROA tính toán tỷ lệ lợi nhuận của công ty so với tổng tài sản mà nó sử dụng. Chỉ số này thường được biểu thị dưới dạng phần trăm và được tính bằng cách chia lợi nhuận của công ty cho tổng tài sản.

Công thức tính chỉ số ROA

ROA (%) = (Lợi nhuận trước thuế / Tổng tài sản) x 100

ROA giúp người đánh giá biết mức độ hiệu quả trong việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. Một ROA cao thường chỉ ra rằng công ty hoặc tổ chức đang tận dụng tài sản một cách hiệu quả để tạo ra lợi nhuận. Ngược lại, một ROA thấp có thể chỉ ra rằng công ty không sử dụng tài sản của mình một cách hiệu quả hoặc đang gặp khó khăn trong việc sinh lời từ tài sản đó. ROA cũng có thể được so sánh với ROA của các công ty cùng ngành hoặc trong thời kỳ trước đó để đánh giá sự tiến bộ hoặc thách thức trong hoạt động kinh doanh.

2. Ý nghĩa của chỉ số ROA

Ý nghĩa của chỉ số ROA là đánh giá khả năng sử dụng tài sản của doanh nghiệp để tạo ra lợi nhuận. Một ROA cao cho thấy doanh nghiệp đang tận dụng tài sản hiệu quả để sinh lợi nhuận, trong khi ROA thấp có thể chỉ ra rằng doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa sử dụng tài sản. ROA thường được sử dụng để so sánh hiệu suất tài chính giữa các doanh nghiệp hoặc để theo dõi hiệu suất chính của một doanh nghiệp theo thời gian.

Chỉ số ROA càng cao thì khả năng sử dụng tài sản càng có hiệu quả. Tương tự như chỉ số ROE, những chứng khoán có chỉ số ROA cao sẽ là những chứng khoán được ưa chuộng hơn. Và tất yếu những chứng khoán có chỉ số ROA cao cũng có giá cao hơn.

3. Công thức tính chỉ số ROA

Công thức tính chỉ số ROA như sau:

ROA = ( Lợi nhuận ròng / Tổng tài sản) *100

Trong khi : 

Lợi nhuận ròng là lợi nhuận sau khi trừ đi các chi phí và thuế

Tổng tài sản là tổng giá trị của tất cả tài sản của doanh  nghiệp, bao gồm tài sản cố định ( Như máy móc, nhà cửa) và tài sản lưu động( như tiền mặt, tài sản đầu tư ngắn hạn)

Tổng tài sản = Vốn chủ sở hữu + Nợ

Hãy xem xét một ví dụ đơn giản để tính chỉ số ROA cho một công ty giả định:

Giả sử công ty ABC có lợi nhuận ròng (lợi nhuận sau thuế) là 100.000 đô la và tổng giá trị tài sản của họ là 500.000 đô la.

ROA của công ty ABC được tính như sau:

ROA = Lợi nhuận ròng / Tổng tài sản

ROA = 100,000 đô la / 500,000 đô la

ROA = 0.20 hoặc 20%

Trong trường hợp này, chỉ số ROA của công ty ABC là 20%. Điều này có nghĩa là công ty này tạo ra 20 đồng lợi nhuận cho mỗi đô la tài sản mà họ sở hữu và quản lý. ROA cao hơn thường tượng trưng cho việc doanh nghiệp sử dụng tài sản hiệu quả để sinh lợi nhuận.

Trường hợp tính chỉ số ROA dựa trên báo cáo tài chính:

Bước 1: Xác định chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế.

Trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, ta lấy lợi nhuận sau thuế của FPT năm 2022 là 6.491 tỷ đồng

Bước 2: Xác định chỉ tiêu tổng tài sản.

Nếu chỉ lấy tổng tài sản tại thời điểm 31/12/2022, sẽ không phản ánh đúng bản chất thay đổi về tài sản của công ty trong cả một năm

Để tăng tính chính xác, ta sử dụng chỉ tiêu tổng tài sản bình quân:

4. Lấy chỉ số ROA qua nguồn dữ liệu có sẵn

Để thuận tiện hơn trong việc phân tích, ngoài cách tự tính, bạn có thể sử dụng trực tiếp dữ liệu của các công ty chứng khoán

Tradefx lấy ví dụ về việc dùng bộ dữ liệu trên Website của CTCK Tân Việt

5. Chỉ số ROA như thế nào là tốt?

Tính tốt hay xấu của chỉ số ROA phụ thuộc vào ngành công nghiệp của doanh nghiệp và so sánh với các công ty cùng ngành. Mặc dù không có một mức chỉ số ROA cụ thể được xem là “tốt” vì nó có thể thay đổi tùy theo ngành công nghiệp và vị trí thị trường, nhưng có một số hướng dẫn chung:

5.1. So sánh với ngành công nghiệp: 

Chỉ số ROA tốt nên được đánh giá so với các doanh nghiệp trong cùng ngành. Một ROA cao hơn so với ngành công nghiệp trung bình có thể được xem xét là tốt.

5.2. So sánh với lịch sử của chính doanh nghiệp: 

Quan trọng hơn là so sánh ROA hiện tại với ROA của doanh nghiệp trong quá khứ. Nếu chỉ số ROA hiện tại cao hơn hoặc duy trì ổn định so với các năm trước đó, điều này có thể được coi là một dấu hiệu tích cực.

5.3. Tỷ lệ lợi nhuận và rủi ro: 

Chỉ số ROA tốt cũng nên được xem xét cùng với các chỉ số khác như ROE (Return on Equity) và lợi nhuận gộp. Nếu ROA tốt kết hợp với ROE cao và lợi nhuận gộp ổn định, điều này có thể chỉ ra một doanh nghiệp có hiệu quả tài chính cao và ít rủi ro.

5.4.Kết hợp với các yếu tố khác: 

ROA nên được xem xét kết hợp với các yếu tố như tốc độ tăng trưởng doanh số bán hàng và quản lý chi phí. Một doanh nghiệp có ROA tốt nhưng không tăng trưởng hoặc không quản lý chi phí tốt vẫn có thể gặp khó khăn.

5.5. Ngữ cảnh kinh tế và thị trường: 

Đánh giá Chỉ số ROA cũng nên xem xét ngữ cảnh kinh tế và thị trường tổng thể. Đôi khi, ROA có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện thị trường và tăng trưởng kinh tế tổng thể.

Trong nhiều trường hợp, một ROA cao so với ngành công nghiệp và ổn định theo thời gian được coi là một dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp có hiệu suất tài chính tốt. Tuy nhiên, để đánh giá đúng và đầy đủ, Chỉ số ROA nên được xem xét cùng với nhiều yếu tố khác trong bối cảnh cụ thể của doanh nghiệp đó.

Đồng thời chỉ số ROA thường ít khi được các nhà đầu tư sử dụng nhiều như chỉ số ROE, nhưng chỉ số ROA cũng là chỉ số quan trọng.

Mối quan hệ của ROA và ROE là thông qua hệ số nợ. Nợ càng thấp thì chứng minh doanh nghiệp đó đang tốt, sẽ tốt hơn nếu Nợ/ Vốn chủ sở hữu <1.

Theo tiêu chuẩn quốc tế: ROE > 15% được đánh giá là một công ty đủ năng lực tài chinhs. Khi đó ROA > 7.5%

Tuy nhiên các nhà đầu tư nên xem xét các chỉ số và các yếu tố ít nhất là 3 năm để đảm bảo được tính chính xác. Nếu doanh nghiệp duy trì được ở mức ROA>= 10% và kéo dài ít nhất 3 năm, thì đó là doanh nghiệp tốt

Kết luận: ROA> 7.5% + ROA ngày càng tăng + Duy trì ít nhất 3 năm => Doanh nghiệp tốt

Lưu ý: Điều này không đúng với những lĩnh vực liên quan đến tài chính như bảo hiểm, ngân hàng, chứng khoán…

6. Mối quan hệ giữa chỉ số ROA và ROE

Chỉ số ROA (Return on Assets) và ROE (Return on Equity) là hai chỉ số quan trọng trong lĩnh vực tài chính và doanh nghiệp, và chúng liên quan chặt chẽ với nhau. Mối quan hệ giữa ROA và ROE có thể được biểu thị bằng công thức sau:

ROE = ROA x Tỷ lệ Tài sản sở hữu bởi Cổ đông (Equity/Assets)

Trong công thức này:

– ROE là lợi nhuận trên cổ phần (Return on Equity), biểu thị khả năng sinh lợi nhuận dựa trên vốn sở hữu của cổ đông.

– ROA là lợi nhuận trên tài sản (Return on Assets), biểu thị khả năng sinh lợi nhuận dựa trên tổng tài sản.

– Tỷ lệ Tài sản sở hữu bởi Cổ đông (Equity/Assets) biểu thị tỷ lệ vốn sở hữu so với tổng tài sản, đây là số tiền cổ đông đã đầu tư vào doanh nghiệp so với tổng tài sản của doanh nghiệp.

Mối quan hệ này cho thấy ROE có thể tăng hoặc giảm dựa trên chỉ số ROA và tỷ lệ vốn sở hữu. Cụ thể:

+ Tăng ROA: Nếu doanh nghiệp cải thiện khả năng tận dụng tài sản để tạo lợi nhuận (tăng ROA), thì ROE cũng sẽ tăng, giả sử tỷ lệ vốn sở hữu không thay đổi. Điều này có nghĩa rằng công ty đang tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi đơn vị tài sản.

+Tăng tỷ lệ vốn sở hữu: Nếu doanh nghiệp tăng tỷ lệ vốn sở hữu bằng cách huy động thêm vốn từ cổ đông hoặc giảm nợ, thì ROE cũng sẽ tăng, giả sử ROA không thay đổi. Điều này có nghĩa rằng doanh nghiệp đang sử dụng nhiều vốn sở hữu hơn để tạo lợi nhuận.

Mối quan hệ giữa ROA và ROE là một trong những yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất tài chính của doanh nghiệp. Khi đánh giá ROE, bạn nên xem xét cả ROA và tỷ lệ vốn sở hữu để hiểu rõ hơn tại sao ROE có thể thay đổi và nắm bắt thông tin quan trọng về hiệu suất tài chính của doanh nghiệp.

7. Kết luận:

Chỉ số ROA là một chỉ số đơn giản nhưng được sử dụng phổ biến trong giới đầu tư.Bạn bên kết hợp chỉ số ROA và ROE để có cái nhìn toàn diện về một doanh nghiệp. Hy vọng bài viết trên sẽ giúp ích cho bạn trong việc lựa chọn cổ phiếu cho mình.

Chúc bạn đầu tư thành công và may mắn.

Tổng hợp
Tuyết Mai U330/Tradafx