Khi nhắc đến đầu tư tài chính, nhiều Trader thường nghĩ đến việc mua cổ phiếu, tiền điện tử hoặc đầu tư vào bất động sản. Tuy nhiên, còn một lựa chọn khác khá phổ biến nhưng thường bị bỏ qua – đó chính là đầu tư vào trái phiếu. Trái phiếu là một công cụ tài chính mạnh mẽ có thể giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư và mang lại lợi nhuận ổn định trong dài hạn.
Vậy đầu tư trái phiếu là gì? Trái phiếu & cổ phiếu khác nhau như thế nào? Mua trái phiếu ở Việt Nam ra sao? Tất cả sẽ được giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRÁI PHIẾU LÀ GÌ?
Đầu tiên, hãy cùng TradaFX đi vào tìm hiểu về khái niệm trái phiếu là gì, cũng như những đặc điểm nổi bật của của hình thức đầu tư này.
1.1. Khái niệm trái phiếu là gì?
Trong đầu tư, trái phiếu được biết đến là một loại chứng khoán huy động vốn, trong đó nhà phát hành (đi vay) phải trả cho nhà đầu tư (cho vay) một khoản tiền với một lãi suất cố định trong một khoảng thời gian xác định. Bên cạnh đó, nhà phát hành trái phiếu phải hoàn trả khoản vay cho Trader khi nó đáo hạn.
1.2. Đặc điểm nổi bật của trái phiếu cho nhà đầu tư
Dưới đây là những đặc điểm nổi bật của trái phiếu:
- Như đã đề cập bên trên, nguồn thu nhập từ trái phiếu chính là tiền lãi. Đây là một khoản thu cố định mà không dựa vào tình hình sản suất kinh doanh của đơn vị phát hành.
- Trái phiếu được coi là chứng khoán nợ. Do đó, khi đơn vị phát hành trái phiếu giải thể hay phá sản thì phải có nghĩa vụ thanh toán cho những Trader nắm giữ trái phiếu trước, sau đó mới đến các cổ đông của doanh nghiệp.
- Những nhà đầu tư sở hữu trái phiếu sẽ không cần chịu bất kỳ trách nhiệm nào về việc sử dụng vốn vay của doanh nghiệp. Công ty sẽ phải thanh toán đầy đủ theo hợp đồng vay.
Như vậy, trái phiếu được đánh giá là một kênh đầu tư an toàn.
2. CÁC LOẠI TRÁI PHIẾU PHỔ BIẾN TRONG ĐẦU TƯ
Trên thực tế, trái phiếu được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, nhưng phổ biến nhất là cách phân loại theo chủ thể phát hành. Cụ thể:
- Trái phiếu ngân hàng: Những tổ chức tài chính, ngân hàng phát hành trái phiếu với mục tiêu tăng thêm nguồn vốn để hoạt động.
- Trái phiếu Chính phủ: Chính phủ phát hành trái phiếu để đáp ứng nhu cầu chi tiêu. Bên cạnh đó, trái phiếu Chính phủ còn có mục đích huy động vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức kinh tế – xã hội. Loại trái phiếu này được xem là có uy tín và ít rủi ro nhất trên thị trường.
- Trái phiếu doanh nghiệp: Là trái phiếu được các công ty, doanh nghiệp phát hành với mục tiêu gia tăng vốn hoạt động. Trái phiếu doanh nghiệp có nhiều loại khác nhau và vô cùng đa dạng.
Bên cạnh đó, một số tiêu chí phân loại khác mà nhà đầu tư có thể tham khảo như: Phân loại theo lợi tức, tính chất trái phiếu, hình thức, mức độ đảm bảo thanh toán,…
3. SỰ KHÁC BIỆT GIỮA TRÁI PHIẾU VÀ CỔ PHIẾU NHƯ THẾ NÀO?
Hiện nay, thị trường chứng khoán khá phổ biến với hai hình thức đầu tư đó là cổ phiếu và trái phiếu. Tuy nhiên, nhiều Trader vẫn còn nhầm lẫn giữa hai hình thức này. Vậy sự khác nhau giữa trái phiếu và cổ phiếu là gì?
| Đặc điểm | Trái phiếu | Cổ phiếu |
| Chủ thể phát hành | Doanh nghiệp, Ngân hàng, Chính phủ | Công ty Cổ phần |
| Quyền lợi của chủ sở hữu | – Nhà đầu tư sở hữu trái phiếu sẽ được trả một mức lãi suất cố định vào một thời gian xác định.
– Không có quyền tham gia vào hoạt động của đơn vị phát hành. |
– Nhà đầu tư sở hữu cổ phiếu của doanh nghiệp sẽ trở thành cổ đông và có những quyền lợi khác nhau tùy vào loại cổ phần họ nắm giữ.
– Được chia lợi nhuận phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. – Có quyền tham gia vào việc quản lý và được điều hành hoạt động của doanh nghiệp. |
| Thời gian được sở hữu | Có thời hạn nhất định và được ghi trong trái phiếu. | Không có thời gian cụ thể. |
| Thứ tự ưu tiên thanh toán nếu công ty bị giải thể hay phá sản | Trái phiếu được ưu tiên thanh toán trước cổ phiếu. | Phần vốn của cổ đông sẽ được thanh toán sau cùng khi doanh nghiệp đã thanh toán hết các nghĩa vụ khác. |
4. MUA TRÁI PHIẾU Ở VIỆT NAM NHƯ THẾ NÀO?
Ở Việt Nam, nhà đầu tư có thể thực hiện mua trái phiếu tại:
- Mua trực tiếp từ ngân hàng hay những doanh nghiệp phát hành trái phiếu: Là cách mua trái phiếu phổ biến nhất, bạn có tể liên hệ với ngân hàng hay doanh nghiệp phát hành để biết thêm chi tiết về sản phẩm và quy trình thực hiện mua bán.
- Mua trên sàn giao dịch chứng khoán: Có một số trái phiếu được giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán như HOSE, HNX. Do đó, nhà đầu tư có thể thực hiện mua bán trái phiếu thông qua môi giới hoặc tự mua trực tiếp trên sàn.
5. ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐẦU TƯ TRÁI PHIẾU
Ưu điểm trong đầu tư trái phiếu:
- Lãi suất ổn định: Lãi suất của trái phiếu được quy định trước khi đầu tư. Điều này giúp Trader biết trước mức lợi nhuận mà mình có thể kiếm được.
- An toàn vốn: Bạn được đảm bảo về số vốn đầu tư ban đầu bởi khi đáo hạn, nhà phát hành sẽ phải trả lại số tiền gốc cho nhà đầu tư.
- Đa dạng hóa danh mục đầu tư: Đầu tư trái phiếu là một kênh an toàn giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư của Trader.
Nhược điểm trong đầu tư trái phiếu:
- Rủi ro về lãi suất: Khi lãi suất trên thị trường tăng lên, giá trị trái phiếu sẽ giảm xuống.
- Rủi ro tín dụng: Khi nhà phát hành trái phiếu gặp khó khăn trong vấn đề thanh toán nợ, nhà đầu tư có thể sẽ không nhận được khoản lợi nhuận hoặc thậm chí có thể mất vốn.
- Rủi ro liên quan đến thị trường chứng khoán: Giá trị trái phiếu cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tình hình kinh tế, chính trị hay những biến động trên thị trường chứng khoán.
Ưu điểm hay rủi ro khi đầu tư trái phiếu cũng phụ thuộc nhiều vào tình hình thị trường, cũng như phân tích của nhà đầu tư. Do đó, để đầu tư trái phiếu hiệu quả, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp hoặc Chính phủ phát hành, xem xét tình hình tài chính, cũng như tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
6. ĐẦU TƯ TRÁI PHIẾU NHƯ THẾ NÀO ĐỂ CÓ LỢI NHUẬN?
Vậy đầu tư trái phiếu như thế nào để có lợi nhuận?
6.1. Tiêu chí lựa chọn trái phiếu tiềm năng
Để lựa chọn được trái phiếu tiềm năng, nhà đầu tư cần đánh giá dựa trên các tiêu chí sau đây:
- Uy tín của tổ chức phát hành trái phiếu: Là yếu tố quan trọng nhất để đánh giá tính an toàn của trái phiếu. Trader cần tìm hiểu về quá trình hoạt động, lợi nhuận, doanh thu và khả năng trả lãi của doanh nghiệp.
- Điều khoản trong phát hành trái phiếu: Gồm những thông tin về mức mệnh giá, lãi suất, thời hạn, tần suất trả lãi, cũng như điều kiện chấp nhận mua lại trái phiếu. Do đó, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ các điều khoản này để đảm bảo rằng trái phiếu phù hợp với nhu cầu và mục tiêu đầu tư của bạn.
- Đơn vị hỗ trợ phát hành: Là tổ chức tài chính hoặc ngân hàng trung gian giữa Trader và công ty phát hành. Điều này bảo đảm rằng quá trình phát hành và thanh toán luôn được thực hiện đúng và tránh được những rủi ro không đáng có.
Bên cạnh đó, Trader cũng nên xem xét những yếu tố khác như tính thanh khoản của trái phiếu, tỷ lệ lợi nhuận so với rủi ro, cũng như tình hình kinh tế, chính trị, xã hội. Tất cả những yếu tố kể trên sẽ giúp bạn đánh giá chính xác tính tiềm năng và an toàn của trái phiếu và đưa ra được quyết định đầu tư phù hợp.
6.2. Trái phiếu nào được đánh giá là an toàn nhất?
Trái phiếu Chính phủ được nhiều người lựa chọn nhất bởi nó được đánh giá là loại trái phiếu an toàn và uy tín nhất. Trái phiếu Chính phủ có mức độ rủi ro gần như thấp nhất so với các loại còn lại.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều diễn biến phức tạp như năm 2023 thì việc lựa chọn một loại trái phiếu khác để đầu tư còn khó hơn rất nhiều. Do đó, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về sản phẩm và có kế hoạch đầu tư phù hợp để giảm thiểu rủi ro và tăng lợi nhuận.
7. TÓM LƯỢC
Như vậy, qua bài viết hôm nay, TradaFX đã cung cấp đến bạn những thông tin chi tiết về khái niệm đầu tư trái phiếu là gì, ưu và nhược điểm trong đầu tư trái phiếu, cũng như những tiêu chí giúp lựa chọn được trái phiếu tiềm năng. Hi vọng, với những kiến thức mà chúng tôi vừa chia sẻ, bạn đọc đã có được cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về khái niệm đầu tư này.
Chúc bạn thành công!!!
