Cổ đông chiến lược là một khái niệm đã và đang dần trở nên quen thuộc trong giới đầu tư và tài chính. Trong một thời kì đầy biến đổi và cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, khả năng thích nghi và phát triển của mỗi doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào việc quản lý hiệu quả mà còn cần đến sự hỗ trợ và đồng hành từ những cổ đông đặc biệt – cổ đông chiến lược.
Vậy cổ đông chiến lược là gì? Điều kiện để có thể trở thành cổ đông chiến lược như thế nào? Ưu điểm và hạn chế khi có cổ đông chiến lược ra sao? Tất cả sẽ được Trada trình bày chi tiết trong bài viết ngày hôm nay.
1. TỔNG QUAN VỀ CỔ ĐÔNG CHIẾN LƯỢC LÀ GÌ?
Trong phần đầu tiên của bài viết, hãy cùng đi vào xem xét định nghĩa cổ đông chiến lược là gì, cũng như những quy định đối với cổ đông chiến lược của doanh nghiệp.
1.1. Định nghĩa cổ đông chiến lược là gì?
Cổ đông chiến lược (tiếng anh: Strategic Shareholder), là những nhà đầu tư trong hay ngoài nước có năng lực tài chính tốt, cũng như có cam kết bằng văn bản sẽ gắn bó và hỗ trợ doanh nghiệp trong một số lĩnh vực như: huấn luyện, chuyển giao công nghệ, đào tạo với mục đích nâng cao chất lượng nhân sự,…
1.2. Quy định đối với cổ đông chiến lược?
Dưới đây là một số quy định bạn cần lưu ý đối với cổ đông chiến lược:
- Có tối đa 03 nhà đầu tư chiến lược được mua cổ phiếu tại doanh nghiệp cổ phần.
- Thời gian tối thiếu để nhà đầu tư nắm giữ cổ phần là 05 năm. Thời gian này được được xác định từ ngày doanh nghiệp cổ phần được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu và bắt đầu hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.
- Trong một số trường hợp, cổ đông chiến lược muốn nhượng số cổ phần của mình trước thời hạn. Khi đó, Đại hội cổ đông sẽ họp để có thể đưa ra quyết định. Nếu Đại hội cổ đông chấp thuận thì cổ đông chiến lược mới được phép chuyển nhượng.
- Nếu thực hiện mua sau khi đấu giá, nhà đầu tư cần lưu ý về giá bán cổ phần. Giá bán không được cao hơn giá đấu thành công thấp nhất trong cuộc đấu giá công khai.
- Nếu thực hiện mua trước khi đấu giá thì mức giá cần thấp hơn mức khởi điểm được phê duyệt.
2. ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ THỂ TRỞ THÀNH CỔ ĐÔNG CHIẾN LƯỢC
Vậy điều kiện để có thể trở thành cổ đông chiến lược là gì?
2.1. Điều kiện đối với cổ đông chiến lược quốc tế là gì?
- Cổ đông chiến lược quốc tế cần là những tổ chức tài chính hoặc tổ chức tín dụng. Tổng giá trị tài sản của cổ đông chiến lược vào năm trước khi đăng ký làm cổ đông chiến lược cần tương đương với khoảng 20 tỷ USD.
- Đã hoạt động trên thị trường quốc tế hơn 05 năm.
- Cổ đông chiến lược quốc tế cần đạt mức độ có khả năng cam kết tài chính mà được các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập quốc tế công nhận. Ngoài ra, cổ đông chiến lược quốc tế cần có khả năng hoạt động bình thường ngay cả khi tình hình không thuận lợi.
- Cổ đông chiến lược ngoài nước đủ điều kiện sẽ chỉ làm cổ đông chiến lược, cổ đông lớn hay cổ đông sáng lập cho duy nhất bất kỳ tổ chức tín dụng tại Việt Nam.
- Yêu cầu bắt buộc là phải có văn bản cam kết đối với cổ đông chiến lược. Văn bản này sẽ bao gồm 02 nội dung chính. Thứ nhất là cam kết hỗ trợ hoạt động ngân hàng thương mại Nhà nước cổ phần hóa (không phải mọi lĩnh vực mà chỉ theo quy định tại Khoản 1 Điều 2, Thông tư 10/2011/TT-NHNN). Thứ hai là cam kết sẽ gắn bó lâu dài với Ngân hàng thương mại Nhà nước cổ phần hóa.
2.2. Điều kiện đối với cổ đông chiến lược trong nước là gì?
Có tất cả 09 điều kiện đối với cổ đông chiến lược trong nước, đó là:
- Kinh nghiệm và năng lực quản trị của doanh nghiệp tốt.
- Tài sản tối thiểu trong vòng 05 năm trước khi thực hiện đăng ký tham gia làm cổ đông chiến lược từ 3000 tỷ trở lên.
- Vốn chủ sở hữu sau khi trừ đi các khoản đầu tư dài hạn phải bằng với số vốn phải góp như trong đăng ký tham gia cổ đông chiến lược.
- ROE (tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) và ROA (tỷ suất lợi nhuận ròng trên tài sản) của năm liền kề trước năm đăng ký tham gia cổ đông chiến lược lần lượt là 15% và 1%. Thêm nữa, trong 03 năm liên tiếp trước khi trở thành cổ đông chiến lược, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp phải dương.
- Các tổ chức tín dụng không ghi nhận tình trạng nợ xấu của doanh nghiệp này.
- Cổ đông chiến lược đủ điều kiện chỉ có thể làm cổ đông chiến lược, cổ đông lớn hoặc cổ đông sáng lập cho bất kỳ tổ chức tín dụng tại Việt Nam.
- Phải có cam kết bằng văn bản sẽ hỗ trợ doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa.
- Một số quy định khác căn cứ tại Khoản 2, Điều 3, Thông tư 10/2021/TT-NHNN.
Với những tổ chức tín dụng đăng ký tham gia cổ đông chiến lược:
- Phải đảm bảo an toàn trong hoạt động tổ chức tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước bằng việc tuân thủ, duy trì và hạn chế.
- Năm liền kề trước năm đăng ký, tỷ lệ hoàn vốn (CAR) trên 10%. Cũng trong năm đó, tỷ lệ nợ xấu phải dưới 2%.
- Trong thời gian đăng ký tham gia, không được mua cổ phần của các ngân hàng được góp vốn hoặc có cổ đông là Ngân hàng thương mại Nhà nước cổ phần hóa.
3. NHỮNG LỢI ÍCH VÀ HẠN CHẾ KHI CÓ CỔ ĐÔNG CHIẾN LƯỢC
Vậy những lợi ích và hạn chế khi có cổ đông chiến lược của doanh nghiệp là gì?
3.1. Những lợi ích khi có cổ đông chiến lược trong doanh nghiệp
- Cổ đông chiến lược giúp mỗi doanh nghiệp nâng cao hơn chiến lược quản trị và điều hành hệ thống. Ngoài ra, các rủi ro cũng được quản lý tốt hơn.
- Doanh nghiệp sẽ có cơ hội để ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến, thúc đẩy phát triển khoa học, kỹ thuật trong quá trình vận hành.
- Đem đến mối quan hệ Win-Win (hai bên cùng có lợi), phát triển đa dạng ở mọi mặt như dịch vụ sản phẩm, khách hàng, ngân hàng,…
3.2. Những hạn chế khi có cổ đông chiến lược trong doanh nghiệp
- Chủ doanh nghiệp sẽ bị hạn chế, cũng như không linh hoạt đưa ra các quyết định.
- Trong một số trường hợp, chủ doanh nghiệp sẽ bị mất quyền kiểm soát doanh nghiệp và dự án. Điều này gây ra những rủi ro về tài chính và rủi ro trong kinh doanh.
- Bị hạn chế về trách nhiệm, cũng như quyền hạn của doanh nghiệp.
- Cần thêm công sức và thời gian cho việc điều phối, cũng như tham vấn các bên liên quan để có thể đưa ra quyết định.
4. TÓM LƯỢC
Như vậy, qua bài viết hôm nay, TradaFX đã cung cấp đến bạn những thông tin chi tiết về cổ đông chiến lược là gì, điều kiện để có thể trở thành cổ đông chiến lược, cũng như những lợi ích và hạn chế khi có cổ đông chiến lược trong doanh nghiệp. Hi vọng, với những kiến thức mà chúng tôi vừa chia sẻ, bạn đọc đã có được cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về khái niệm quan trọng này trong đầu tư tài chính.
Chúc bạn thành công!!!
