Đầu cơ và đầu tư là 02 thuật ngữ phổ biến trong thị trường tài chính, đặc biệt là trong lĩnh vực giao dịch chứng khoán. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư mới vẫn nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Trong bài viết hôm nay, chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu về đầu cơ là gì, cũng như sự khác biệt giữa đầu cơ và đầu tư, nhằm giúp các Trader mới hiểu rõ hơn về hai phương pháp này và đưa ra quyết định đúng đắn khi tham gia thị trường tài chính.
1. TỔNG QUAN VỀ ĐẦU CƠ LÀ GÌ?
Trong phần đầu tiên của bài viết, hãy cũng TradaFX đi vào tìm hiểu về định nghĩa đầu cơ là gì.
1.1. Định nghĩa đầu cơ là gì?
Đầu cơ được biết đến là hình thức đầu tư khi Trader tận dụng sự biến động giá cả trong một thời gian ngắn của thị trường. Sau đó, họ sẽ tích trữ các loại tài sản như chứng khoán, tiền tệ, cổ phiếu, hàng hóa,… và giao dịch bán lại với giá cao hơn mức giá ban đầu mua vào để thu lại lợi nhuận cá nhân.
Hiểu một cách đơn giản, đầu cơ chính là hành vi tích trữ, vơ vét các loại tài sản, hàng hóa và bán ra với mức giá cao. Hành vi này gây ảnh hưởng đến giá cả thị trường và gây ra những biến động lớn. Đầu cơ khiến giá cả hàng hóa tăng cao, cũng như gây khó khăn trong vấn đề bình ổn giá thị trường của Nhà nước.
Ví dụ về đầu cơ trong thực tế: Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, nhu cầu mua khẩu trang tăng mạnh do người tiêu dùng muốn bảo vệ sức khỏe và tuân theo quy định của bộ Y tế. Do đó, một số cá nhân hoặc cơ sở kinh doanh đã gom hàng từ sớm, tích trữ chúng và chờ khi giá khẩu trang tăng cao sẽ bán ra và thu về nguồn lợi nhuận lớn.
1.2. Đầu cơ là gì trong chứng khoán?
Đầu cơ chứng khoán là hoạt động diễn ra trên thị trường chứng khoán. Đầu cơ cổ phiếu là những mã cổ phiếu được mua với số lượng khá lớn tại mức giá chạm đáy với mục đích tạo sự khan hiếm trên thị trường. Sau đó, Trader sẽ dự đoán và đợi đến thời điểm thích hợp để bán cổ phiếu đó với mức giá cao hơn. Hành động nói đến bên trên được xem là bán khống cổ phiếu.
Khi cầu mua lớn thì giá cổ phiếu tăng cao, không khớp với giá trị thực trên thị trường. Thêm vào đó, nhiều nhà đầu cơ chứng khoán sẽ cung cấp những thông tin không chính xác, tạo cầu mua cổ phiếu lớn khiến Trader sẽ tìm kiếm và săn lùng cổ phiếu với mức giá cao. Đây là thời điểm các nhà đầu cơ sẽ bán cổ phiếu ra và thu lại nguồn lợi nhuận từ giá chênh lệch so với thị trường.
2. NHỮNG THUẬT NGỮ CẦN BIẾT LIÊN QUAN ĐẾN ĐẦU CƠ LÀ GÌ TRONG CHỨNG KHOÁN
Nhà đầu tư cần hiểu rõ những thuật ngữ liên quan đến đầu cơ trong thị trường chứng khoán để có thể giao dịch và đưa ra chiến lược đầu tư an toàn và hiệu quả.
- Bán khống: Người bán chưa hoặc không sở hữu chứng khoán đã thực hiện bán. Trader thực hiện vay mượn chứng khoán, bán ra với mức giá cao nhằm tạo giá ảo của mã chứng khoán trên thị trường.
- Mua khống: Trader sẽ thực hiện mua số lượng lớn cổ phiếu trên thị trường khiến giá tăng cao. Sau đó, họ sẽ bán ra số cổ phiếu đó với giá cao hơn để thu về lợi nhuận.
- Lướt phiên giao dịch: Là hình thức đầu cơ mua chứng khoán giá thấp và bán ra với giá cao hơn trong một phạm vi hẹp. Hình thức này diễn ra khi thị trường đang trong giai đoạn tích lũy và có biên độ giao động giá hẹp.
- Mua trước bán sau: Trader có sẵn các mã chứng khoán hoặc có đủ tiền vốn trong tài khoản. Tiếp theo, khi nhà đầu cơ thấy thị trường biến động thì sẽ tiến hành mua những mã cổ phiếu đang có xu hướng giảm giá và mua với một lượng bằng đúng với số cổ phiếu hiện có. Trước khi phiên giao dịch kết thúc và giá tăng lên đúng với dự đoán, Trader sẽ bán số lượng cổ phiếu hiện có để thu về lợi nhuận chênh lệch.
3. SỰ KHÁC BIỆT GIỮA ĐẦU TƯ VÀ ĐẦU CƠ LÀ GÌ?
Đầu cơ và đầu tư có những điểm giống và khác nhau. Trong một số trường hợp, ranh giới giữa đầu cơ và đầu tư không có nhiều khác biệt, khiến nhiều Trader nhầm lẫn. Dưới đây là bảng so sánh giữa đầu cơ và đầu tư mà bạn có thể tham khảo:
| Tiêu chí | Đầu tư là gì? | Đầu cơ là gì? |
| Định giá hàng hóa | Giá trị thực của hàng hóa là mối quan tầm tiên quyết của nhà đầu tư. | Nhà đầu cơ chỉ quan tâm đến sự chênh lệch và biến động giá cả hàng hóa. |
| Rủi ro | Nhà đầu tư có những phân tích chuyên sâu về giá chứng khoán, sau đó đưa ra quyết định đầu tư. | Mức độ rủi ro cao hơn đầu tư bởi nhà đầu cơ chỉ dự đoán dựa trên phân tích không đáng tin cậy như lời đồn hay tâm lý chung của thị trường về giá chứng khoán. |
| Thời gian thanh toán | Nhà đầu tư mong muốn cổ phiếu tăng giá và thu về lợi nhuận bền vững. Do đó thời gian nắm giữ lâu hơn. | Nhà đầu cơ muốn ăn chênh lệch từ biến động giá nên việc chớp thời cơ là vô cùng cần thiết. Do đó, thời gian nắm giữ chứng khoán khá ngắn. |
| Nguồn vốn | Nguồn vốn tự có, chuẩn bị sẵn từ nhà đầu tư. | Đến từ các công cụ đòn bẩy, vay Margin. |
| Khả năng dự đoán lợi nhuận | Lợi nhuận có thể dự đoán được và biến động trong tuần kiểm soát. | Lợi nhuận từ hoạt động đầu cơ thường khó lường, tính bất ổn cao, có thể siêu lãi hoặc siêu lỗ. |
| Kỹ năng | Nhà đầu tư cần có kiến thức chuyên sâu về thị trường, phân tích kỹ thuật và chiến lược cụ thể. | Nhà đầu cơ thường dựa trên xu hướng thị trường và cần có khả năng nắm bắt tâm lý đám đông. |
| Ví dụ thực tế | Một cổ phiếu X đang được giao dịch trên thị trường chứng khoán với giá 10$/ cổ phiếu. Nhà đầu tư sẽ dự đoán dựa trên những phân tích kỹ thuật về thị trường, doanh nghiệp, cũng như đánh giá tiềm năng của X trong tương lai. Khi đó, nhà đầu tư sẽ mua vào với kỳ vọng cổ phiếu X sẽ tăng giá trong dài hạn. | Cổ phiếu X đang được giao dịch với mức 10$/ cổ phiếu. Nhà đầu cơ sẽ dựa trên biến động thị trường và dự đoán giá cổ phiếu X. Thêm nữa, nhà đầu cơ sẽ mua khống X để đẩy giá tăng trong tương lai. Sau đó, họ sẽ bán ra để hưởng lợi chênh lệch từ giao dịch cổ phiếu X. |
4. ĐẦU TƯ HAY ĐẦU CƠ LÀ LỰA CHỌN TỐT HƠN CHO TRADER?
Như vậy, trong thị trường chứng khoán, đầu tư hay đầu cơ sẽ là lựa chọn tốt hơn để kiếm lợi nhuận từ thị trường?
Với những phân tích bên trên về đặc điểm, cũng như sự khác biệt giữa đầu cơ và đầu tư, có thể thấy rằng: Hoạt động đầu tư là lựa chọn tốt và an toàn hơn so với đầu cơ chứng khoán. Bởi:
- Đầu tư chứng khoán dựa trên kiến thức, kỹ năng để thực hiện phân tích, đánh giá sự biến động của giá cổ phiếu. Đầu tư cũng sẽ có rủi ro nhưng mức độ rủi ro sẽ thấp hơn so với đầu cơ.
- Đầu tư chứng khoán đem lại lợi nhuận chậm và tốn nhiều thời gian hơn. Tuy nhiên, nó sẽ mang lại lợi nhuận ổn định, lâu dài và bền vững.
- Hoạt động đầu tư chứng khoán diễn ra minh bạch, được pháp luật bảo vệ về quyền lợi. Ngược lại, hoạt động đầu cơ có thể cấu thành tội Hình sự khi có ảnh hưởng nhất định đến thị trường.
5. CÁC RỦI RO GẶP PHẢI KHI ĐẦU CƠ CHỨNG KHOÁN
Đầu cơ chứng khoán là phương thức kiếm lợi nhuận mà nhiều Trader áp dụng. Tuy nhiên, nếu không hiểu rõ về bản chất thì bạn sẽ dễ xảy ra các hành động sai lầm.
- Rủi ro tài chính: Nhà đầu cơ luôn phải đối mặt với các vấn đề tài chính. Nếu không trang bị nền tảng kiến thức tốt, kỹ năng phân tích dự đoán xu hướng thì đầu cơ thất bại là chuyện đương nhiên. Thất bại là khi thay vì bạn mong muốn mua đáy, bán đỉnh thì bạn lại mua đúng đỉnh và bán ở đáy. Như vậy, bạn đang phải đối mặt với những khoản lỗ lớn.
- Rủi ro thời gian: Nhà đầu cơ luôn phải theo dõi biến động của thị trường để kịp thời đưa ra những quyết định giao dịch đúng đắn. Đầu cơ sẽ không phù hợp với những đối tượng có công việc ổn định hay không có thời gian để theo dõi sát biến động giá chứng khoán.
6. TÓM LƯỢC
Như vậy, qua bài viết hôm nay, TradaFX đã cung cấp đến bạn những thông tin chi tiết về khái niệm đầu cơ và đầu tư là gì, sự khác biệt giữa đầu cơ và đầu tư, cũng như những rủi ro gặp phải khi bạn quyết định đầu cơ chứng khoán. Hi vọng với những kiến thức mà chúng tôi vừa đề cập, bạn đọc đã có được cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về thuật ngữ “đầu cơ” trong tài chính.
Chúc bạn thành công!!!
